Je kunt pas goed voor jezelf zorgen als je jezelf opmerkt

Esther komt regelmatig naar mijn praktijk. Afgelopen woensdag was ze er ook. Ik zie het nog helemaal voor me. Hoe ze de deur achter zich sloot en na een gehaaste begroeting in de stoel plofte. Ze zei iets wat me is bijgebleven. "Ik weet eigenlijk heel goed wat goed voor me is... maar ik merk het altijd pas als het te laat is."

Ze zei het bijna verontschuldigend. Alsof ze vond dat ze het inmiddels beter zou moeten kunnen.

En ik weet nog goed dat ik glimlachte. Omdat ik deze woorden zo vaak hoor. En misschien herken jij ze ook wel?

Want laten we eerlijk zijn. We weten tegenwoordig ontzettend veel. We weten dat voldoende slaap belangrijk is. Dat stress invloed heeft op ons lichaam. Dat bewegen gezond is. Dat het verstandig is om op tijd pauze te nemen... Dus aan kennis hebben we zelden een tekort. En toch lopen veel mensen ongemerkt over hun eigen grenzen heen.

Ik geloof Esther meteen. Net als zoveel andere mensen wil ze echt wel goed voor zichzelf zorgen. Ze weet vaak ook precies wat haar zou helpen en ze wil zichzelf dat ook gunnen. Alleen gebeurt het vaak niet omdat de signalen van haar lichaam onderweg aan haar aandacht ontsnappen.

Ik vind dat misschien wel een van de meest fascinerende dingen aan ons als mens. We hebben geleerd om voortdurend alert te zijn op alles wat er om ons heen gebeurt. Afspraken, verjaardagen, e-mails, boodschappen, verwachtingen… het krijgt allemaal moeiteloos onze aandacht.

Alleen is er ook nog iemand die de hele dag iets probeert te vertellen. Ons eigen lichaam. Niet met woorden, maar met kleine signalen. Een ademhaling die wat hoger wordt. Schouders die zich ongemerkt aanspannen. Een gevoel van irritatie dat eigenlijk al een tijdje laat weten dat je grens voor vandaag bereikt is.

Alleen komen die signalen ons vaak niet zo goed uit. Dus schuiven we ze nog heel even opzij. Tot straks. Tot na deze afspraak. Tot vanavond. Tot morgen. En voor we het weten zijn we opnieuw een dag verder...

Het is niet zo dat het bij mij altijd anders gaat. Integendeel. Ook ik vergeet mezelf weleens. Misschien is dat juist de reden waarom aandacht zo'n belangrijke plek in mijn leven heeft gekregen.

Als mensen mij vragen hoe ik zelf met stress omga, verwachten ze vaak een slimme techniek. Mijn antwoord is meestal veel eenvoudiger: Wat voor mij heel goed werkt is mindfulness. En het helpt mij niet om stress te laten verdwijnen, maar het helpt me wel om stress eerder op te merken.

Dat wekt soms verbazing op. Veel mensen denken bij mindfulness aan ontspanning, een leeg hoofd of urenlang stil op een meditatiekussen zitten. Dat beeld zien we tenslotte overal op sociale media.

Voor mij betekent mindfulness echter iets anders. Mindfulness betekent namelijk dat ik met mijn aandacht aanwezig ben bij wat er op dat moment is. Dat ik bereid ben daar eerlijk naar te kijken en me er vriendelijk toe te verhouden. Zonder het meteen weg te willen hebben en zonder het direct te willen oplossen.

En dat klinkt misschien wel eenvoudig. Toch is het een van de moeilijkste dingen die ik ooit heb moeten leren. En eerlijk gezegd herinner ik mezelf er nog iedere dag opnieuw aan.

Inmiddels heeft het woord aandacht voor mij een heel andere betekenis gekregen dan een paar jaar geleden. Ik zie aandacht als het begin van iedere vorm van zelfzorg. Want pas wanneer ik opmerk wat er in mij gebeurt, kan ik ook bewust kiezen hoe ik ermee om wil gaan. En ik weet dat ik zonder aandacht waarschijnlijk vanuit gewoonte zal reageren. Ik weet dat dankzij aandacht ruimte ontstaat. Ruimte om een andere keuze te maken. Voor een kort moment van rust. Voor drie bewuste ademhalingen. Voor een wandeling. Voor een grens. Voor een klein herstelmoment. Voor iets wat werkelijk goed is voor mij.

Dat is ook de reden waarom aandacht een vaste plek heeft gekregen in mijn eigen leven. En het gaat er niet om dat ik perfect voor mezelf wil zorgen, maar wel dat ik mezelf niet steeds opnieuw voorbij blijf rennen. Het gaat erom dat ik door kan blijven gaan, maar wel op een manier die gezond en liefdevol is.

En dus precies vanuit die ervaring begeleid ik ook mijn cliënten. Zonder ingewikkelde technieken of snelle oplossingen. We oefenen samen iets wat verrassend eenvoudig lijkt, maar vaak moeilijker blijkt dan gedacht: opmerken wat er nú is.

Esther komt nog steeds graag bij me voor een gesprek of een inspiratiesessie. Ze kiest ook steeds vaker voor een bewust aandachtsmomentje voor zichzelf. En iedere keer als ze dit doet creëert ze bewust een klein moment waarop ze bewust opnieuw kan kiezen.

Misschien daarom zie ik aandacht wel een van de meest liefdevolle vormen van zelfzorg die er bestaan.

Voor vandaag wens ik je geen perfecte dag toe. Ik wens je een dag waarop je jezelf af en toe even opmerkt. Zoals je bent in dit moment.

Liefs,

Mezelfje | Inzicht & Inspiratie

Inzichten uit neurowetenschap en mindfulness, vertaald naar praktische zelfzorg voor meer rust, veerkracht en een duurzame vriendschap met jezelf.