Als de drukte stopt, maar je lichaam doorgaat: waarom ontspannen na stress niet altijd vanzelf gaat

Eindelijk. Herstvakantie!

Even een weekendje weg van de dagelijkse drukte. Nog even de laatste zonnestralen meepakken. Geen volle agenda, geen verplichtingen en niets wat dringend moet. Je zit op een heerlijk plekje, voelt de warmte van de zon en kijkt uit over de zee. Alle ruimte om te ontspannen.

Tenminste, dat zou je denken...

Maar terwijl alles om je heen rust uitstraalt, merk je dat het vanbinnen nog helemaal niet zo stil is. Je gedachten blijven doorgaan, je lichaam voelt gespannen en ergens knaagt het gevoel dat je nog iets moet. Iets als: je lichaam zit eindelijk stil, maar vanbinnen blijf je 'aan' staan.

Dit hoor ik regelmatig in mijn praktijk. Mensen die eindelijk tijd hebben om uit te rusten, maar merken dat ontspannen na stress helemaal niet zo vanzelfsprekend is. En vaak stel ik hen gerust. Want niet bezig zijn is echt iets anders dan tot rust komen.

Waarom ontspannen na stress niet altijd vanzelf gaat

Om dat te begrijpen, is het goed om iets te weten over je autonome zenuwstelsel.

Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar eigenlijk helpt dit systeem je lichaam de hele dag om zich aan te passen aan wat er gebeurt. Want wanneer je druk bent, onder spanning staat of veel van jezelf vraagt, wordt je lichaam alerter. Je hartslag kan omhooggaan, je spieren spannen zich aan en je aandacht richt zich op wat er moet gebeuren. Dat is heel normaal. Die reactie helpt je om in actie te komen en met uitdagingen om te gaan.

Het is wel zo dat wanneer je langere tijd veel van jezelf vraagt en weinig gelegenheid hebt om te herstellen, het steeds moeilijker kan worden om weer tot rust te komen. Je lichaam schakelt namelijk niet altijd meteen terug zodra de drukte voorbij is.

Dus terwijl jij op dat heerlijke vakantieplekje zit, kan je lichaam nog spanning vasthouden en kan je hoofd nog enorm druk bezig blijven. Je zou kunnen zeggen dat, hoewel jij uit de drukte bent gestapt, de drukte nog niet helemaal uit jou is verdwenen.

Wanneer 'aan' staan vertrouwd wordt

En als de drukte niet af en toe voorkomt, maar weken, maanden of misschien zelfs jaren onderdeel is van je dagelijkse leven... nou ja, dan raak je vanzelf gewend aan het tempo waarin je leeft. En zo kan dat hoge tempo langzaamaan je normale manier van functioneren worden.

Ons brein is namelijk bijzonder goed in het aanleren van gewoonten. Wat we regelmatig doen, gaat steeds vanzelfsprekender en automatischer. Best handig natuurlijk, want daardoor hoeven we niet over iedere handeling opnieuw na te denken.

Want ook voortdurend bezig zijn, snel schakelen en steeds vooruitdenken kunnen gewoonten worden.

Dus terwijl je doorgaat merk je ondertussen misschien steeds minder goed op hoeveel energie dat allemaal van je vraagt. Niet omdat je lichaam je geen signalen geeft, maar omdat je aandacht vaak ergens anders naartoe gaat. Misschien naar alles wat nog moet gebeuren of naar de volgende taak die alweer op je wacht ;)?

En dan zit je eindelijk op je vakantieplekje... De vertrouwde bezigheden vallen weg, er is minder afleiding en dan ineens merk je hoeveel onrust of vermoeidheid je eigenlijk al die tijd met je meedraagt. Wat vertrouwd is geworden, voelt ineens niet meer zo prettig. Want wat vertrouwd voelt, betekent namelijk niet automatisch dat het goed voor je is.

Het is goed om te beseffen dat je je niet meteen zorgen hoeft te maken als ontspannen niet vanzelf gaat. Je lichaam kan tijd nodig hebben om tot rust te komen, zeker wanneer je langere tijd veel van jezelf hebt gevraagd.

Dus als je tijdens een rustmoment onrust opmerkt, hoef je daar niet onmiddellijk iets aan te veranderen. Misschien is dat opmerken juist een mooie eerste stap? Even erkennen dat je veel van jezelf hebt gevraagd. Dat er spanning is. Dat je misschien meer behoefte hebt aan rust dan je dacht...

Door te leren opmerken wat er in jezelf gebeurt, ontstaat er ruimte om bewuster te kiezen wat je op dat moment nodig hebt. En misschien begint werkelijk tot rust komen daar wel: niet bij nóg harder je best doen om te ontspannen, maar bij wat meer aandacht hebben voor jezelf.

Van 'aan' staan naar aandacht voor jezelf

Bij Mezelfje organiseer ik regelmatig workshops waarin we stilstaan bij stress, ontspanning, zelfzorg en de wisselwerking tussen je brein en lichaam. Geen ingewikkelde theorieën of nóg meer dingen die moeten, maar toegankelijke inzichten, praktische oefeningen en ruimte om te ontdekken wat jij nodig hebt.

Even uit de dagelijkse drukte stappen, op adem komen en met nieuwe inzichten weer verdergaan.

Nieuwsgierig? Neem een kijkje in de agenda van Mezelfje en ontdek welke workshops er op de planning staan.

Liefs,

Mezelfje | Inzicht & Inspiratie

Inzichten uit neurowetenschap en mindfulness, vertaald naar praktische zelfzorg voor meer rust, veerkracht en een duurzame vriendschap met jezelf.